Jump to content

A̱byintyok Dagbon

Neet di̱ Wikipedia
               

Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do)

A̱byintyok Dagbon
a̱vwuonswat á̱nietbishyi
Kpaat1. century Jhyuk
A̱lyoot a̱gwomna̱tiDagomba found in the nothern part .o Jhyuk
Vam-a̱byinAfrika Jhyuk
A̱byinGana Jhyuk
A̱keangtungYendi Jhyuk
Shyia̱ di̱ fam tyok a̱byinNorthern Region Jhyuk
Shyia̱ di̱ fam jenA̱mun Jen Swanta Jhyuk
A̱vwuoNorthern Region Jhyuk
Coordinate location9°30′0″N 0°15′0″W Jhyuk
Map

A̱byintyok Dagbon (Dagbani: Dagbaŋ (Fa̱k)) ka, kikya yet a̱khwukhwop a̱ swak wu ma̱ng a̱si̱ ka̱ laai kwop a̱ni mi̱ bibyintyok taada Gana[1][2][3] nang A̱dagba̱mba (ku A̱dagbani) ba ku kpaat a̱ni mi̱ ndyia̱ 1400. Di̱n jen ya̱ngam nka ji, ka̱ ku mbyia̱ ma̱ng a̱nka, di̱n jen jhyáng, nfam A̱za, Tswazwa Jenshyung, Tswazwa A̱tyin, Sa̱vana ma̱ng A̱za-a̱tyin a̱byin Gana a̱fwun.[4] Ka̱ ku laai kup nkap Buri̱kina Faso, ma̱ng fam A̱za-a̱tyin Khwong A̱nyung Nzwuom[5] and North West Togo.[6] Neet di̱n jen shyia̱ sa̱t a̱byin Gana ma̱ a̱lyia̱ 1957, a̱byintyok ka si̱ bwuok ka̱ yet a̱byin ka̱ sang cet nang ka̱ ku mbyia̱ gbangbang a̱ni. Nta̱m taada nia ma̱nyin nang á̱gwam nka si̱ bai tsa nyia̱ nang bibyintyok Gana nghyáng.[7]

A̱ya̱fang

[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]
  1. MacGaffey, Wyatt (2004-01-01). "Earth Shrines and the Politics of Memory in Dagbon". Ghana Studies (in English). 7 (1): 11–24. doi:10.3368/gs.7.1.11. ISSN 1536-5514.
  2. "Zwat A̱taa 1: First Centralized States Formed in the Savanna (Mamprugu, Dagbon, and Nanumba)". Edward A. Ulzen Memorial Foundation (in American English). 2017-06-01. Retrieved 2023-10-21.
  3. Mireri, Julian (2022-04-15). "Mole-Dagbon tribe: history, food, dance, languages, weapons, facts". Yen.com.gh – Ghana news. (in English). Retrieved 2023-10-21.
  4. "Makro Online Site | Makro South Africa | Never Miss a Deal. Get the Best Deals". www.makro.co.za. Archived from the original on 2023-10-28. Retrieved 2023-10-21.
  5. Massing, Andreas W. (2004-12-20). "Baghayogho". Cahiers d'études africaines (in English). 44 (176): 887–922. doi:10.4000/etudesafricaines.4850. ISSN 0008-0055.
  6. "CONFERENCE OF DAGBAMBA (DAGOMBA) CHIEFS" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2024-02-24. Retrieved 2025-04-15.
  7. Owusu-Mensah, Isaac (2013). "Politics, Chieftaincy and Customary Law in Ghana" (PDF). Tradition and Justice: 31–48. JSTOR resrep10120.5.