A̱gbi̱ni̱niying

Maba̱ta̱do

Ca̱crak

Fantswam

Gworog

Sholyia̱

Ta̱kad

Tuku

Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do)

a̱gbi̱ni̱niying

Tafa	larva, hatchling, Amphibia

 

 Neet mi̱ Wukideita

A̱gbi̱ni̱niying a̱tai a̱nzat (Rana temporaria)

A̱gbi̱ni̱niying wu ku a̱gbi̱ri̱niying wu (á̱kpa a̱yaagbi̱ni̱niying ba ku a̱yaagbi̱ri̱niying ba) yet a̱cak kya mi̱ laai tangka̱i nyám á̱ ngyei amfibya a̱ni. A̱lyiak a̱yaagbi̱ni̱niying ba yet nyám-a̱sa̱khwot ja ma̱ tyentyang, shimba ntangka̱i amfibya njhyang byia̱ a̱yaagbi̱ni̱niying ba̱ swan ma̱ a̱byin a̱ni. A̱yaagbi̱ni̱niying byia̱ li ku tai si̱ a̱fa̱n a̱ni nang á̱ si̱ mi̱n ndi ma̱ng a̱yaatat-a̱ghyi amfibya ba bah, nang ndang-vam, nguhuguhu-fa̱n ma̱ng ndi̱m wak. Ma̱nang ba̱ bwan li hu a̱ni, ba̱ na si̱ tsa byia̱ a̱tsak guhuguhu mat kwak swuan, a̱wot kyayak mba hu ku mun shai gba̱mgbam.

Á̱ghyang a̱yaamfibya, nang nyám kwai a̱nzat jhyáng Brevicipitidae, ni̱ bwan li hu ma̱ di̱di̱ri̱k  – si̱ a̱hwa fa, ba̱ nwai bwan tyia̱ a̱gbi̱ni̱niying bah  – da̱ a̱kwonu a̱kya ba̱ ni̱ bwuak neet mi̱ cyi hwa ba̱ tyia̱ a̱cyuang "a̱bayaanzat" ba̱ tai a̱yaatat-a̱ghyi ba ma̱ng li hu mbeang za̱kwa a̱ni. Ntangka̱i jhyang ni̱ kyiat tyia̱ a̱yaagbi̱ni̱niying a̱tafa kwa a̱yaatat-a̱ghyi á̱nap hu ku á̱ saai ma̱ a̱bwuu si̱ nang ba̱ sii du bwan li hu tyak a̱ni. Di̱ mi̱n a̱kpa̱u nkap a̱ni, á̱ na ba̱ng fwuo á̱ fa nyia̱ á̱ si̱ mi̱n nshyia̱ nkap nkwom a̱gbi̱ni̱niying bah. Da̱ a̱kwonu a̱kya, á̱ ku saai a̱yaalama mbayofim a̱wot á̱ si̱ bu ta̱taat nkap nkwom a̱yaagbi̱ni̱niying na̱ ku shyia̱ neet di̱n jen Jurasik A̱ka̱wa̱tyia̱ ji a̱ni.

Á̱nietbishyi ni̱ ya a̱yaagbi̱ni̱niying nang kyayak a̱ni da̱ a̱ka̱vwuo swanta na á̱ghyang a̱wot á̱ ku tak a̱nia mi̱ táshikum swanta ji ma̱ a̱di̱di̱t.