Jump to content

Ameyo Adadevo

Neet di̱ Wikipedia
               

Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do)

Ameyo Adadevo
a̱tyubishyi
Sot mbyina̱nap Jhyuk
A̱byin mbyinNaijeriya Jhyuk
A̱tuk mbyin27 Zwat Swak 1956 Jhyuk
A̱keang mbyinLegwot Jhyuk
A̱tuk kwi19 Zwat A̱ni̱nai 2014 Jhyuk
A̱keang kwiLegwot Jhyuk
Tangka̱i kwinatural causes Jhyuk
Cause of deathEbola hemorrhagic fever Jhyuk
Lilyem a̱ lyen lyiat, lyuut ku tyia̱ bwak ma̱ng a̱nhu a̱niShong, Shong Kaswuo Jhyuk
Ta̱mphysician, endocrinologist Jhyuk
Fam nta̱mscience, technology, engineering, and mathematics Jhyuk
A̱kwok nta̱mFirst Consultant Hospital Jhyuk
A̱ ku nat fang hu ma̱Yunuvasi̱ti Legwot, University of London, Queen's School, Ibadan‎, a̱lifang pi̱raimari Jhyuk
Personal pronounL484 Jhyuk

Ameyo Stella Adadevoh, OON Byin mbeang a̱khwu(27 Zwat swak 1956 – 19 Zwat a̱ni̱nai 2014) ku yet A̱byii̱k a̱cok-a̱niet wa.

A̱ ku lyen gu di̱ yet a̱cok-a̱niet a̱niet byia̱ tswa nzwan a̱bola a̱ma̱nyi ji nang A̱nietnaijeriya ku shyia̱ a̱ni di̱ nvak coot a̱niet-nzwan a̱mgba̱m, Patrick Sawyer, di̱ myan zwan hu mami kpeam mi̱ a̱gwomna̱ti Laiberiya [1][2][3] Nang nggu Ameyo Adadevo a̱tyunta̱m Laiberiya wu, a̱tyunzwan nyia̱ A̱ tin nggu mi̱ tutu nzwan hu da̱nian nang gu ncat nat a̱tung a̱ni, a̱wot nggu Ameyo Adadevo si̱ lak fa̱k a̱lyiat a̱nia, "da̱nian cat swat ku yet a̱ni ma̱ a̱byin ka" a̱ si̱ lak tin nggu wu.[4] da̱nian gu ka nvwuong sat nzwan hu, mat tata̱ghyi nggu di̱ yet a̱tyu cok a̱lyiat a̱kpa a̱niet ba̱ shyia̱ mi̱ng tswa-nzwan ibola ebola virus ba ba̱ shyia̱ ma̱ a̱ka̱sa a̱bwoka̱niet mi̱ng Naijeriya ba̱ yok mi̱ng doot a̱ja di̱ jen loo ji.[5] a̱tuk 4 zwat a̱ni̱nai 2014, a̱ ku hyia̱ nia̱ zwan ji ku ta̱bat nggu mameang a̱wot á̱ si̱ gwoo nggu a̱ si̱ coot.[6] Adadevoh khwu a̱ta̱mam a̱tuk 19 zwat a̱ni̱nai 2014

Vwuot yet nggwon ma̱ng swat a̱mali

[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]

Ameyo Adadevoh yet byin sister Legwot, Naijeriya ming swat swak 1956. A swan alyiak nswan gu wu mi Lagwot hu hwa. Atyia nggu wu mang Atyia atyia-akhwuop nggu wu, Babatunde Kwaku Adadevoh mang Herbert Samuel Macaulay, ku yet acecet aniet-zwop ((scientists)) bya. Nggu Herbert Macaulay[1] ku yet á̱niet wa mami a̱niet ba ba̱ bai mang Naijeriya a̱fwun ji a̱ni. A̱tyia̱khwuop nggu wu ku neet mi̱ng kyang bwak Adadevoh a̱li ma̱ a̱keang Volta Region ma̱ a̱byin tyok Ghana, nang gu ku shyia̱ a̱cucuk san a̱ni, ku nang ka̱ ku shyia̱ ma̱ng swat hu ma̱ a̱keang Lagos. A̱tyia̱ nka wu Babatunde Kwaku Adadevoh ku yet physician wa mbeang a̱khwukhwuop Vice chancellor a̱si̱ University of Lagos.[2][3] A̱wot ka̱ si̱ bu yet a̱ka̱mbwa̱n a̱kwaka̱son a̱byin naijeriya ntsa wu president Nnamdi Azikiwe,[4] a̱ si̱ bu yet nggwon-a̱ka̱mbwon Sarah Forbes Bonetta mbeang a̱ka̱mbwon-a̱ka̱mbwon Ajayi Crowther. Adadevoh ku nyia̱ ta̱m ma̱ng First Consultant Hospital, a̱ja wa yet a̱vwuo ka nang ghwughwu a̱tyia̱-a̱tyia̱ a̱khwuop nggu hu nshyia̱.[5]

Adadevoh ku nat tsa fang nggu hu mi̱ Mainland Preparatory Primary School ma̱ a̱keang Yaba, Legwot kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ (1961–1962). A̱ ku kyiak ndyia̱ 2 mi̱ng Boston, Massachusetts a̱ sii di̱ bwuok a̱ nat Legwot da̱ a̱vwuo a̱nietbyin nggu ba. A̱ nyia̱ primary school nggu wu mi̱ng Corona School, Yaba in Lagos, Nigeria (1964–1968), a̱wot Queen's School, Ibadan (1969–1974) Naijeriya mat secondary school education nggu wu.[6]

Adadevoh ku tyak fang hu ma̱ University of Lagos di̱ kpang College of Medicine a̱wot a̱ si̱ shyia̱ ya MBBS a̱ si̱ shyia̱ degree nggu ji. A̱ si̱ nyia̱ mandatory housemanship ma̱ Lagos University Teaching Hospital ma̱ a̱lyia̱ 1981. A̱ nyia̱ swat nggu hu ma̱ Lagos University Teaching Hospital a̱ wot a̱ si̱ shyia̱ ya West African College mi̱ Physicians ma̱ 1983. a̱sii doot a̱ nat London gu ka ngaan a̱cyiet endocrinology ka mi̱ a̱si̱bi̱ti Hammersmith Hospital. A̱ nyia̱ ndyia̱ 21 di̱ First Medical Center mi̱ Legwot. A̱jawa, gu gyet a̱kwak-a̱son Consultant Physician mbeang Endocrinologist.[7]

  1. Chidi Chima (20 August 2014). "TRIBUTE: Herbert Macaulay's great granddaughter who died in service to Nigeria". The Cable. Archived from the original on 23 August 2014. Retrieved 24 August 2014.
  2. "The Ameyo Adadevoh I knew By Chidi Anselm Odinkalu". Sahara Reporters. 20 August 2014. Archived from the original on 23 August 2014. Retrieved 24 August 2014.
  3. Ghyuap di̱n tyan: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named guardian
  4. Emmanuel Obe (22 August 2014). "Azikiwe calls for immortalisation of Adadevoh". The Punch. Archived from the original on 18 September 2015. Retrieved 18 September 2015.
  5. Ross, Will (2014-10-20). "Ebola crisis: How Nigeria's Dr Adadevoh fought the virus". BBC News (in British English). Archived from the original on 2021-04-21. Retrieved 2017-11-28.
  6. "Life and times of late Dr. Ameyo Stella Adadevoh - Vanguard News". Vanguard (in American English). Lagos, Nigeria. 2014-09-12. Archived from the original on 2017-02-23. Retrieved 2017-11-28.
  7. "Dr. Ameyo Stella Adadevoh (DRASA) Health Trust: Biography". Dr. Ameyo Stella Adadevoh (DRASA) Health Trust (in American English). Archived from the original on 2017-11-30. Retrieved 2017-11-28.