Filibut II a̱si̱ Ma̱kidoniya
|
Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do) |
| Sot mbyin | a̱sam |
|---|---|
| A̱byin mbyin | Macedonia |
| A̱lyoot da̱ a̱lyem mbyin | Φίλιππος Β΄ |
| A̱lyoot nang á̱ ku tyia̱ nggu | Filippos |
| A̱lyoot tyok | a̱gwam |
| A̱tuk mbyin | 380s BCE |
| A̱keang mbyin | unknown value |
| A̱tuk kwi | 336 BCE |
| A̱keang kwi | Aigai |
| Tangka̱i kwi | homicide |
| Khwu mbwak | Pausanias of Orestis |
| A̱vwuoniat | Tomb of Philip ΙΙ |
| A̱tyia̱ | Amyntas III of Macedon |
| A̱yang | Eurydice I of Macedon |
| A̱na̱nyiuk | Eurynoe, Perdiccas III of Macedon, Alexandros II of Macedon, Menelaus |
| A̱li | Argead dynasty |
| Lilyem a̱ lyen lyiat, lyuut ku tyia̱ bwak ma̱ng a̱nhu a̱ni | Ancient Greek |
| A̱lyem lyuut | Ancient Greek |
| Ta̱m | a̱gwam |
| Cuk ji a̱ ku ba̱ng a̱ni | king of Macedonia |
| Nwap | Ancient Macedonians |
| Khwi ku nwuan-ta̱cya̱ | Ancient Greek religion |
| Medical condition | one-eyed |
| Ku yet kap | ancient Olympic Games |
| Zook | Battle of Chaeronea |
| Significant place | Macedonia |
| Za̱nang nang gu ku san a̱ni | Olympic victor, keles, Olympic victor, tethrippon (4-horse chariot), Olympic victor, synoris (two-horse chariot) |
| Depicted by | King Philip II, King Alexander III statues at Olympia, Statue of Philip II, Giannitsa, Statue of Philip II, Thessaloniki, Philip II of Macedon statue |
Filibut II a̱si̱ Ma̱kidoniya[1] (Helen gbagbang: Φίλιππος Phílippos; 382 KsdB – Zwat Swak 336 KsdB) ku yet a̱gwam (basilyut) Ma̱kidoniya wa kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 359 KsdB ba̱ng si̱ tat jen kwi nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 336 KsdB.[2] Ngeang a̱byin Ma̱kidoniya, kyiak neet ma̱ a̱byintyok nang á̱niet nwuan nang kyang hwa a̱ni bah mami bibyintyok A̱helen gbangbang hu, bai cet hu ku na tyok tazwa a̱byin Helat gbangbang ka a̱ni mi̱ ndyia̱ 25, ku yet a̱nia mat za̱kwa ma̱ng cám Filibut ja.[3] Nggu wa ku yet a̱tyia̱ A̱liza̱nda A̱gba̱ndang wu mang kap lang-á̱gwam Ari̱geyat hu ku kpaat a̱byintyok Ma̱kidoniya ka a̱ni.
Ma̱kidoniya shyia̱ tyok tazwa a̱byin di̱n jen tyok Filibut II ja di̱n vak shai li a̱khwot á̱kwop Ma̱kidoniya hu, ma̱ng kpaat falang (sot á̱nietnzwang) Ma̱kidoniya ji, nyian ta̱m ma̱ng mumwang nkyangzwang ma̱ng a̱di̱di̱t nyian ta̱m ma̱ng nkyang kpaat a̱ka̱cyia̱ ma̱ng a̱ca̱cet nkyang tang nfang nzwang, dundung ma̱ng nyian ta̱m ma̱ng lyen a̱lyiat mbeang fwuop kpa̱ndang di̱n vak nyeang a̱ni. Ma̱nang gu sii du swuocet bibyin-a̱ka̱keang Helat hu nang A̱tina ma̱ng Tiva mi̱ Zwang Ka̱roneya ji ma̱ a̱lyia̱ 338 KsdB, Filibut II si̱ kwak a̱son mi̱ kwan kpaat badundung ma̱ng bibyin Helat hu nang á̱ ku ngyei Badundung A̱helen ji a̱ni, a̱wot mi̱ nggu wa si̱ yet hegemon (a̱kwak a̱son) ma̱ng a̱gba̱ndang a̱gwanzwang Helat wu nang á̱ khai a̱ni mat tyong A̱byintyokshan A̱khemenit ka a̱ mat.[4][5] Da̱ a̱kwonu a̱kya, hyaai nggu hu mbwak a̱tyucam ma a̱gwam wu, Pa̱usaniyat a̱si̱ Oresi̱tit, si̱ kin kwak nyeak cuk a̱fai nggu A̱liza̱nda a̱ bai, a̱nyan wa na nat a̱ tyong A̱byintyokshan A̱khemenit ka a̱ mat, da̱ a̱kwonu a̱tyia̱ nggu ka.
A̱ya̱fang
[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]- ↑ Worthington, Ian. 2008. Philip II of Macedonia. New Haven: Yale University Press, ISBN 978-0300164763
- ↑ Cosmopoulos, Michael B. 1992. Macedonia: An Introduction to its Political History. Winnipeg: Manitoba Studies in Classical Civilization, w. 30 (A̱tyii 2: The Argeiad Kings).
- ↑ Zacharia 2008, Simon Hornblower, "Greek Identity in the Archaic and Classical Periods", pp. 55–58
- ↑ Diodorus Sicilus, Book 16, 89.[3] «διόπερ ἐν Κορίνθῳ τοῦ κοινοῦ συνεδρίου συναχθέντος διαλεχθεὶς περὶ τοῦ πρὸς Πέρσας πολέμου καὶ μεγάλας ἐλπίδας ὑποθεὶς προετρέψατο τοὺς συνέδρους εἰς πόλεμον. τέλος δὲ τῶν Ἑλλήνων ἑλομένων αὐτὸν στρατηγὸν αὐτοκράτορα τῆς Ἑλλάδος μεγάλας παρασκευὰς ἐποιεῖτο πρὸς τὴν ἐπὶ τοὺς Πέρσας στρατείαν...καὶ τὰ μὲν περὶ Φίλιππον ἐν τούτοις ἦν»
- ↑ Pohlenz, Max (1966). Freedom in Greek life and thought: the history of an ideal. Springer. p. 20. ISBN 978-9027700094.