Jhyan-Jhyak Desalin
|
Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do) |
| Sot mbyin | a̱sam |
|---|---|
| A̱byin mbyin | Hayiti |
| A̱lyoot da̱ a̱lyem mbyin | Jeun-Jacques Dessalines, Janjak I |
| A̱lyoot nang á̱ ku tyia̱ nggu | Jean-Jacques |
| A̱lyoot kyangbwak | Dessalines |
| A̱lyoot tyok | emperor |
| A̱tuk mbyin | 20 Zwat A̱kubunyiung 1758 |
| A̱keang mbyin | Plaine-du-Nord |
| A̱tuk kwi | 17 Zwat Swak 1806 |
| A̱keang kwi | Port-au-Prince |
| Tangka̱i kwi | homicide |
| A̱tyunswat | Marie-Claire Heureuse Félicité |
| Nggwon | Jacques Dessalines |
| Lilyem a̱ lyen lyiat, lyuut ku tyia̱ bwak ma̱ng a̱nhu a̱ni | Fi̱ransa |
| Ta̱m | a̱tyukwainfwuo-á̱niet |
| Cuk ji a̱ ku ba̱ng a̱ni | Emperor of Haiti |
| Khwi ku nwuan-ta̱cya̱ | Sot Á̱nietkhwi Katolika |
| Ku yet kap | Tyeizat Hayiti, 1804 Haitian massacre |
| Military, police or special rank | general |
Jhyan-Jhyak Desalin ku Jean-Jacques Dessalines[lower-alpha 1] (fr; Jan-Jak Desalin; 20 Zwat A̱kubunyiung 1758 – 17 Zwat Swak 1806) wa ku yet A̱gwamshan ntsa a̱byin Hayiti, a̱kwak a̱son Tyeizat Hayiti wu, mbeang a̱tyuba̱ngtyok ntsa a̱sa̱t Hayiti a̱tafa kpa̱mcám-a̱byin a̱lyia̱ 1805 ka. Di̱ ntsa hu a̱ ku yet gwomna-jenera, a̱wot ku si̱ labeang bah á̱ si̱ kup Desalin tyok yet A̱gwamshan Hayiti ma̱ng a̱lyoot-tyok ka Jhyak I ku Jacques I (1804–1806) mbwak a̱yaajenera a̱khwot á̱kwop Tyeizat Hayiti ba a̱wot a̱ si̱ ba̱ng tyok hu mi̱ cuk a̱ja si̱ tat jen hyaai nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1806.[1] Nggu wa ku kwak a̱son di̱ tyeizat di̱ tyok A̱fi̱ransa hu tazwa Saint-Domingue, a̱wot a̱ sii du yet a̱tyujhyi hyaai á̱kum á̱nietswat A̱fi̱ransa ka ka̱ yet A̱shong a̱ni ma̱ a̱lyia̱ 1804 ma̱ a̱byin ka ka̱ sii shyia̱ sa̱t ka a̱ni.[2] Dundung ma̱ng Toussaint Louverture, á̱ ku yei nggu a̱tyonyiung ma̱ a̱yaatyia̱ a̱byin Hayiti ba.[3][4] A̱tafa tyok Desalin hu, Hayiti si̱ yet a̱byin ntsa ka mi̱ bibyin A̱merika hu ka̱ na nvwuong khwo a̱mgba̱m di̱ndi̱ng a̱ni.
A̱ya̱fang
[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]- ↑ "Gazette Politique et Commerciale D'Haïti" (PDF). P. Roux, Imprimeur de L’Empreur. Archived (PDF) from the original on 12 Zwat Swak 2017. Retrieved 12 Zwat Swak 2017.
- ↑ Girard, Philippe R. (June 2005). "Caribbean genocide: racial war in Haiti, 1802–4". Patterns of Prejudice. 39 (2): 138–161. doi:10.1080/00313220500106196.
The Haitian genocide and its historical counterparts [...] The 1804 Haitian genocide
- ↑ Mocombe, Paul C. (2018). Identity and Ideology in Haiti. doi:10.4324/9780429507502. ISBN 978-0-429-50750-2.[wat á̱ ncat a̱ni]
- ↑ Lamrani, Salim (30 Zwat Nyaai 2021). "Toussaint Louverture, In the Name of Dignity. A Look at the Trajectory of the Precursor of Independence of Haiti". Études caribéennes (48). doi:10.4000/etudescaribeennes.22675.
- ↑ Á̱ ku byin ma̱ng a̱lyoot Jean-Jacques Duclos
<ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found.