Samuel Ajayi Crowther

Maba̱ta̱do

Ca̱crak

Fantswam

Gworog

Sholyia̱

Ta̱kad

Tuku

Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do)

Samuel Ajayi Crowther

a̱tyubishyi

Sot mbyin	a̱sam
A̱byin mbyin	Naijeriya, Muna̱pyia̱ A̱byintyok
A̱lyoot nang á̱ ku tyia̱ nggu	Samuel
A̱lyoot kyangbwak	Crowther
A̱tuk mbyin	1809, 1806, 1807
A̱keang mbyin	Iseyin
A̱tuk kwi	31 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1891
A̱keang kwi	Legwot
Tangka̱i kwi	natural causes
Cause of death	stroke
A̱vwuoniat	A̱byin Legwot
Nggwon	Thomas Babington Macaulay
Lilyem a̱ lyen lyiat, lyuut ku tyia̱ bwak ma̱ng a̱nhu a̱ni	Shong, A̱ghwangkpang (a̱lyem), Shong Kaswuo
A̱lyem lyuut	Shong
A̱kwok nta̱m	Church of England
Cuk ji a̱ ku ba̱ng a̱ni	bishop
A̱ ku nat fang hu ma̱	Fourah Bay College, University of Oxford
Nwap	A̱ghwangkpang
Khwi ku nwuan-ta̱cya̱	Anglicanism

 

 Neet mi̱ Wukideita

Samuel Ajayi Crowther (Fa̱k; kp. 1809 – 31 Zwat Swak ma̱ng Sweang 1891) ku yet a̱tyulyenlilyem ma̱ng a̱tyushei-a̱lyiat A̱gwaza A̱ghwangkpang wa, a̱ bu ngyet A̱tyuafi̱rika ntsa a̱ yet bishop Cot Anggi̱likan mi̱ fam Afi̱rika Jenshyung a̱ni. Á̱ ku byin nggu ma̱ a̱keang Osogun kya (kpa̱mkpaan ma̱ng Ado Awaye a̱fwun, A̱byin Oyo, Naijeriya), a̱wot á̱niet-ntsaai á̱niet A̱fa̱ta si̱ yebaat nggu ma̱ng kyangbwak nggu nang gu yet ndyia̱ swak ma̱ng a̱feang a̱ni. Nyia̱ jini ku nyia̱ di̱n jen zwáng á̱niet-a̱byin A̱ghwangkpang ji ja, nang zwáng Owu ndyia̱ 1821–1829 ji, nang á̱ nwuo á̱ si̱ kwok á̱niet a̱bakeang nggu ba. Ku si̱ labeang ba, á̱ sii du lyap Ajayi ma̱ á̱niet kwai á̱khwo A̱potugit ba ndyo, nang á̱ si̱ tyia̱ nggu ma̱ a̱gba̱ndang kukwon a̱wak á̱khwo mat á̱ nat ma̱ng a̱nggu Swanta Fai hu ma̱ Ati̱lantik wu.

A̱sorong A̱khwot-á̱kwop Afi̱rika Jenshyung a̱si̱ Royal Navy ba ta̱bat a̱gba̱ndang kukwon a̱wak a̱wa, ba̱ si̱ tyia̱ Crowther sa̱t neet mi̱ khwo di̱ khwong a̱keang ghyang, ma̱nang A̱bi̱ri̱ti̱n ba ku nvwuong a̱bwuanng khwo Ati̱lantik wu a̱ni. Á̱ si̱ nwuak á̱niet ba á̱ ku tyia̱ sa̱t a̱ni a̱ka̱vwuonswat a̱ni mi̱ Sira Lyon. Ma̱ a̱byin Sira Lyon ka, Ajayi si̱ ta̱bat shim a̱lyoot nShong ka, Samuel Crowther, a̱wot a̱ si̱ tsa cong fang nggu hu di̱n Shong. A̱ si̱ nwuo Khwiki̱risi̱ti a̱wot a̱ si̱ yet kap nwap Ki̱riyo Sira Lyon hu. A̱ fang lilyem a̱wot á̱ si̱ koot nggu a̱myia̱ yet a̱tyushei-a̱lyiat A̱gwaza mi̱ Nggi̱lan, a̱ji wa á̱ sii du nwuak nggu digi̱ri-dokto cyin mi̱ Yunuvasi̱ti Oxford. A̱ si̱ jhyi kwaa̱mbwat a̱gi̱rama nwap A̱ghwangkpang a̱ si̱ bwuak Kwaa̱mbwat Naai Kuzatuk Anggi̱likan hu tyia̱ nwap A̱ghwangkpang hu, a̱ si̱ bu bwuak Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza hu naat ndyo mi̱ nwap A̱ghwangkpang hu, a̱ si̱ ba̱ nyia̱ á̱ghyang nta̱m a̱lyem meang.