Jump to content

Ta̱bita

Neet di̱ Wikipedia
               

Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do)

Ta̱bita
human biblical figure
Sot mbyina̱nap Jhyuk
A̱tuk kwi1. century Jhyuk
A̱keang kwiYafa Jhyuk
A̱vwuonswatYafa Jhyuk
Canonization statussaint Jhyuk
Feast dayOctober 25 Jhyuk
Present in workraising of Tabitha Jhyuk
Time period1st century Jhyuk

Ta̱bita (Dorkás), ku Tabitha (Ṭaḇīṯā (a̱nap) gazelle), ku yet fung a̱tyu khwi ma̱ a̱kpa̱ndang nta̱m Yesu nang á̱ tyia̱ a̱lyoot gu mi̱ ta̱ga̱da Nta̱m a̱yaata̱m[1][2] (kwambwat a̱lyiat A̱gwaza Nta̱m a̱yaata̱m 9:36-43, di a̱lyiat a̱ji). A̱ ku swan mi̱ a̱keang a̱vwuo fwuong a̱taintuut a̱sa̱khwot si̱ Jaffa/Joppa, si̱ ku yong mbwak Tel Aviv. Nta̱m a̱yaata̱m tyan gu nang a̱lyen gu ma̱ nyian ma̱ng nyan "a̱cucuk nta̱m ma̱ng fwuong kunak", a twai a̱kunak a̱yaatoot.[3][4] Ma̱nang gu nkhwu a̱ni, a̱nyiuk sang a̱tyok ba̱ shyia̱ mi̱ a̱keang nggu ka a̱ni si̱ swan a̱nak da̱nian gu a̱wot ba̱ si̱ ta̱m a̱ngang a̱ yei bitut (Acts 9:38), a̱nyan wa ku shyia̱ kpa̱npaan mi̱ Lod/Lydda. Ma̱nang kyang hu tak shok nggu ji a̱ni, a̱ si̱ tak gu a̱yaatoot a̱ghang nang gu kan twai a̱ni, a̱wot ma̱nang a̱lyiat A̱gwaza na nhia̱ a̱ni a̱ si̱ doot gu ma̱ng swuan.[5]

A̱ ni dyep nggu nang a̱ta̱m a̱ni ma Catholic Church, Eastern Orthodox Church, the Anglican Communion, ma̱ng a̱ka̱vwuo khwui jyang.[6][7]

A̱lyoot Greek nang á̱ nyia̱ ta̱m ma̱ nka mi̱ Nta̱m a̱yaatam 9:36 yet διερμηνεύω, a̱ fwui ka diermÄ“neuō, ka fa "á̱ fwoi kyang shyia̱ mi̱ niat a̱ni, á̱ tak", a̱wot mi̱ can ji ni a̱ tyia̱ nka "di̱ vak fwoi wa", nang mi̱ a̱pyia̱ a̱lyiat ka naat cacaat ma̱ng kyang hu ka fa ani: "Tabitha, fa Dorcat" (i.e. 'gazelle').[8][9]

A̱cyiet kwai nfwuo a̱niet

[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]

Bibi Titi Mohammad fara acyiet kwai nfwuo nang achu bom bubom wa ma ngoma (a dance and music group), avwuo nang gu ngwai byin agwam Mohammed kamin Maulidi. Ma lyia 1950s, after World War II, asi fara nwai mang nationalist movement ma Tanzania Kuma Mang gwat anatat, 1954, TANU atyu gyii wu wa yet Julius Nyerere. asi zama akpandang ngu, nang a gabatat mang angu ma ncan ngu ma lyia 1954 achu tyong kwanng nchung amali cab.[10]

A̱wat mi a̱keang nggu ka

[jhyuk | jhyuk a̱tyin ka]

Kuyet abwonbwon kanang Dorcas ku tyia apyia gu yet akunak ku abyiik sang atyok.[5] Acts tyan nggu nang atyuchat mi masaman akavwuo aniet kwui ma Joppa,awot mang fa hu swak mang yet mami nka ani.[5][11] Si huni miyang si min a tak nang Bitut nkyiak abung ka gu bai da avwuo nggu neet ma akeang kpanpaan, nang aniet akeang mba ku nyei ani.

Mun mang alyoot ayahudawa nggu ka,[1] ka shyia mi [Aramaic]], a nyei nan Tabitha, awot asi Greek ka, Dorcas, a si shai ka nak '[abyiik] gazelle.'[12] Chachaat alyoot Hebrew ka yet Zibiah, a min a lyoot nang Tsibiah, alyoot nang ayei ayang agwam Joash of Judah.[11] Aghang tyai nzit sisak yei vwuon ma Greek si Tabitha's Syriac Aramaic atyia alyoot ka danian nyia manang gu ku nshyia mang swat hu akeang girigi asakhwot, avwuo aghang nswan mang anacen si min nlyiet mi Greek.[11] Dorcas ku yet alyoot alyen wa ani mang jen mun ndung mang ayahudawa mang Greeks.[1] Afwun, alyoot kimiya si cet si gazelle yet Gazella dorcas, the dorcas gazelle.[13]

  1. 1 2 3 Douglas, J. D.; Tenney, Merrill C.; Silva, Moisés (revised by) (2011) [1973]. "Dorcas; Tabitha". Zondervan Illustrated Bible Dictionary. Zondervan Academic. pp. 370, 1416. ISBN 9780310492351. Retrieved 31 August 2021.
  2. Syswerda, Jean E. (2002). Women of the Bible: 52 Bible studies for individuals and groups. Grand Rapids, Mich.: Zondervan. p. [https://archive.org/details/womenofbible00jean/page/214 214]. ISBN 0310244927. {{cite book}}: line feed character in |page= at position 57 (help)
  3. Bock, Darrell L. (2007). Acts (Baker Exegetical Commentary on the New Testament). Baker Books. p. 378. ISBN 978-1441200266.
  4. Gangel, Kenneth O. (1998). Holman New Testament Commentary - Acts. B&H Publishing Group. p. 146. ISBN 0805402055.
  5. 1 2 3 Witherington, Ben (1998). The Acts of the Apostles: A Socio-rhetorical Commentary. Wm. B. Eerdmans. pp. 331–332. ISBN 0802845010.
  6. Pfatteicher, Philip H. (2008). The new book of festivals and commemorations: a proposed common calendar of saints. Minneapolis: Fortress Press. p. 683. ISBN 9780800621285.
  7. Ghyuap di̱n tyan: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :0
  8. Vine, W. E.; Unger, Merrill; White, William Jr. (1996). Vine's Complete Expository Dictionary of Old and New Testament Words. Thomas Nelson (Oxford University Press). p. 330. ISBN 9781418585853. Retrieved 31 August 2021. One volume combining W. E. Vine's An Expository Dictionary of New Testament Words (1940), and Nelson's Expository Dictionary of the Old Testament (1980) edited by M. Unger and W. White, Jr.
  9. diermēneuō at BibleTools.org, citing Thayer's Greek Lexicon: "named Tabitha, which by interpretation is called Dorcas"; and Strong's #1329: diermēneuō = 1) to unfold the meaning of what is said, explain, expound, 2) to translate into one' s native language. Accessed 31 August 2021.
  10. Meena, Ruth (July 24, 2007). "Gender and Political Empowerment: a Conversation with Tanzanian Political Veteran Bibi Titi". GWS – Feminist Knowledge – Politics. Archived from the original on July 24, 2007.
  11. 1 2 3 Lockyer, Herbert (1967). All the women of the Bible. Grand Rapids: Zondervan. pp. 46–48. ISBN 0310281512.
  12. "Strong's Concordance: Dorkas". Retrieved 2019-05-11 via biblehub.com. Original Word: Δορκάς. Definition: "gazelle" (an animal with large bright eyes), Dorcas, a Christian woman. Usage: Dorcas, the Greek name of Tabitha. {{cite web}}: C1 control character in |quote= at position 21 (help)
  13. Hildyard, Anne, ed. (2001). Endangered wildlife and of the world. New York [u.a.]: Marshall Cavendish. p. 606. ISBN 0761471944.