Jump to content

Tyop cit Naijeriya

Neet di̱ Wikipedia
               

Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja (Maba̱ta̱do)

Tyop cit Naijeriya
colony, crown colony
Kpaat1 Zwat Jhyiung 1914, 1914 Jhyuk
A̱lyoot a̱lyem a̱byinColony and Protectorate of Nigeria Jhyuk
A̱lyem a̱gwomna̱tiShong Jhyuk
A̱bwomA̱gwaza San A̱gwam wu Jhyuk
Tsung-a̱byinAfi̱rika Jhyuk
A̱byinBritish Empire Jhyuk
A̱cyianLegwot Jhyuk
Basic form of governmentcrown colony Jhyuk
KurumNigerian pound, British West African pound Jhyuk
A̱ci̱tFederation of Nigeria Jhyuk
Ci̱tSouthern Nigeria Protectorate, Northern Nigeria Protectorate Jhyuk
A̱lyem á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nkaShong Jhyuk
Dissolved, abolished or demolished date1 Zwat Swak 1960, 1954 Jhyuk

Tyok cot a̱byin Naijeriya si mun gefe nba mang British Empire neet ma akawatyia alyia swak ma akubunyuing century had sai atuk 1 Mang zwat swak ma lyia 1960, nang Nigeria nshia byia yenchi apyia nba ani.[1] Britain annexed Lagos ma lyia 1861 ba si nbyeang khuk avwuo asi Oil River Protectorate ma lyia 1884. British influence in the Niger area increased gradually in the course of the 19th century, but Britain did not effectively ba si nhyiat avwuo ka had si nat alyia 1885. Other European powers acknowledged Britain's dominance over the area at the 1885 Berlin Conference.

Neet ma lyia 1886 si nat 1899, Alyiak akavwuo aku bang na nbyeang aniet ba ba ku bang ani bibyia yet Royal Niger Company, charter,ngu wa ku kpaat avwuo ka, awot atyu asi bang avwuo ka ngu wa yet George Taubman Goldie. Ma lyia 1900, aniet Southern Nigeria Protectorate nbyeang Northern Nigeria Protectorate ku si swak nbwak campani ka ku si nat nbwak akpa aniet. Di nyia kakak asi atyu bang avwuo ka Frederick Lugard, aniet afiyang ba ba yet aniet lack fuong avwuo ba ani aku nwan ba nang Colony nbyeang aniet cok abyin Nigeria, while each of the three major regions (Northern protectorate, Southern protectorate and the Colony of Lagos) retained considerable regional autonomy. Progressive constitutions after World War II provided for increasing representation and electoral government by Nigerians. The colonial-period proper mang Nigeria si labiyang neet ma lyia 1900 si nat alyia 1960, nang an tyiak ani Nigeria si shyia cet yong apyia nba.[1]

  1. 1 2 "Nigeria - Independent Nigeria". Encyclopedia Britannica (in English). Retrieved 2020-01-22.